Stadlmann Rotgipfler Anning 2019 – arcysmaczna biel z Thermenregionu

Austria to jest jeden z tych krajów Europy, których wina cenię niezwykle wysoko i sięgam po nie, kiedy tylko mam taką możliwość. Przyczyną tego stanu rzeczy jest ich wysoka jakość oraz umiarkowane ceny – jeszcze nigdy nie trafiłem na butelkę, której zawartość by mnie zawiodła. Ta niezawodność jest chyba najważniejszą cechą austriackiego winiarstwa – ten kraj specjalizuje się w dość wąskim spektrum stylów i odmian, ale robi to bardzo dobrze, począwszy od podstawowych, prostych butelek, po światowej klasy rieslingi, grüner veltlinery czy blaufränkische z najwyższych linii. Nie inaczej było również z ostatnim degustowanym przeze mnie winie – rotgipflerze z winiarni Weingut Stadlmann. Jest niezwykle rzadka (rośnie na zaledwie 119 hektrach), autochtoniczna, aromatyczna odmiana uprawiana niemalże w całości w dystrykcie Thermenregion, powstała jako naturalna krzyżówka traminera oraz roter veltlinera. Producent natomiast to najbardziej znana marka regionu, z tradycjami sięgającymi 1780 roku, gospodarująca na 20 hektarach w okolicach wsi Traiskirchen. Stadlmannowie szczególną uwagę poświęcają lokalnym szczepom (rotgipfler, zierfandler), ale produkują też  grüner veltlinera, pinot blanc, a także st. laurent oraz pinot noir. Całość upraw prowadzona jest w sposób ekologiczny.

Rotgipfler – biały kruk austriackiego winiarstwa. (fot. własna)

Stadlmann Rotgipfler Anning 2019 pochodzi z gron zbieranych na zboczach wzniesienia Anning górującego nad wsią Gumpoldkirchen. Posiada jasny, słomkowy kolor. Pachnie cytryną, limonką, kwiatami lipy, trawą, a także gruszką, migdałami i miodem, w tle pojawia się także mandarynka. W ustach średniozbudowane, wytrawne, o wysokiej kwasowości i delikatnym cukrze resztkowym oraz słonej nucie mineralnej. Sporo tu soczystego owocu spod znaku cytryny, limonki, gruszki oraz brzoskwinii. Znajdziemy tu także miód, trawę, lipę, bez oraz migdały. Finisz słodko-słony, długi. Świetne, niezwykle aromatyczne wino, o wysokiej intensywności i złożonym smaku. Ocena: **** (91/100 pkt). Cena: 13,95 EUR (64,50 PLN).

Źrodło wina: zakup własny u węgierskiego importera – sieci Pannon Borbolt.

7 rzeczy, które powinieneś wiedzieć o Somló

1. Somló, a w zasadzie Nagy-Somló, to najmniejsza apelacja winiarska Węgier, obejmująca swoim obszarem 557 hektarów winnic położonych na trzech wzniesieniach – Somló, Ság-hegy oraz Kissomlyó, leżących w północno-zachodniej części kraju. Apelacje te przynależą do większego regionu Balatonu.

Charakterystyczny kształt góry Somló. (fot. własna)

2. Owe wzniesienia, lub też ostańce, są efektem działalności wulkanicznej, która miała miejsce około 5 milionów lat temu. Ówczas większość obecnego terytorium Węgier pokryte było tzw. Morzem Pannońskim, zaś na jego dnie miały miejsce erupcje magmy, które potem przekształciły się w bazaltowe wzniesienia. W ten sam sposób powstały również ostańce północnego brzegu Balatonu – między innymi Szent György-hegy oraz Badacsony.

Bazaltowe słupy nad winnicami. (fot. własna)

3. Historia upraw winorośli sięga czasów pierwszego króla Węgier – Świętego Stefana, który nadał te ziemie pobliskiemu opactwu benedyktyńskiemu. Po inwazji Tatarów w XIII wieku na szczycie góry wzniesiono zamek, zaś w okolicy pojawiły się możne rody, które dzierżyły tu posiadłości. Kościelna i magnacka obecność trwała tu do końca II Wojny Światowej, po której tutejsze grunty rozparcelowano pomiędzy okolicznych mieszkańców.

Winnice Somló przez stulecia związane były z Kościołem. (fot. własna)

4. Uprawia się tu głównie białe szczepy, choć w obejmującej całość regionu apelacji Nagy-Somlói dopuszczonych jest również kilka ciemnych odmian. Istnieje także ostrzejsza regulacja dlawin oznaczanych jako Somlói (bez przymiotnika Nagy): muszą one powstać z jednej z czterech dopuszczonych, głównych odmian: olaszrizling, juhfark, furmint lub hárslevelű.

Ziemia należy tu do najdroższych na Węgrzech. (fot. własna)

5. Okrętem flagowym i najbardziej znaną odmianą Somló jest niewątpliwie juhfark, który porasta tutejsze zbocza od kilkuset lat. Niegdyś niemalże wymarła, dziś rośnie na 100 hektarach, zajmując 2 miejsce w wielkości upraw po olaszrizlingu. Nazwa odmiany (tł. ogon owcy) wskazuje na kształt kiści. Dojrzewa późno, daje wina o wysokiej kwasowości, doskonale oddające wulkaniczny charakter tutejszego terroir. Wina z juhfarka mają wysoki potencjał dojrzewania, sięgający dekad. Odmianie poświęcony jest chociażby festiwal Somlói Juhfark Ünnep, odbywający się rokrocznie wczesną jesienią.

Tutejsze wina mogą dojrzewać przez dekady. (fot. własna)

6. Jako jeden z pierwszych regionów na świecie Nagy-Somló ogłosiło całkowite przejście na uprawę organiczną, acz dość szybko wycofano się z tej deklaracji. Mimo tego lokalni liderzy dążą do prowadzenia upraw w sposób ekologiczny, i procentowo jest ich najwięcej na Węgrzech.

Nie brak tu malowniczych piwniczek. (fot. własna)

7. Najważniejsi producenci regionu: Kreinbacher Birtok, Tornai Pincészet, Kolonics Pince, Somlói Apátsági Pincészet, Barcza Pincészet, Fekete Pince, Somlói Vándor Pince, Kőfejtő Pince, Spiegelberg Borpince, Barnabás Pince, Csordás-Fodor Borház, Zsirai Pincészet, Györgykovács Pincészet. Najszersza oferta win z Somló jest dostępna w sklepie internetowym Borárum prowadzonym przez Evę Cartwright, zaś w Polsce niektóre z nich znajdziemy w ofercie kilku importerów (Rafa-Wino, Winnacja, Na wino). Region warto odwiedzić przez cały rok, obecnie wiele producentów oferuje możliwość noclegu i posiłku.

Hoop Wines Violet 2018 – bezkompromisowa czerwień z Mátry

W ostatnich kilku latach region Mátry stał się miejscem prawdziwej rewolucji winiarskiej. Ferment zapoczątkowało kilku małych producentów, którzy pojawili się w tych stronach pod koniec pierwszej dekady XX wieku. Skuszeni wysokim potencjałem tutejszych siedlisk i niską ceną wprowadzili nowe metody produkcji, zaczęli uprawiać swe grona bez stosowania chemikaliów, a w piwnicy ograniczyli się do jak najmniejszej interwencji.  Ich obecność skusiła kolejnych śmiałków, w tym blogera Zoltána Németiego oraz winiarza Zoltána Kerekesa, który wspólnymi siłami założyli garażową winiarnię Hoop Wines. Zaczęli od kupna hektara w stanowisku Gereg, które czeka na obsadzenie krzewami, zaś w tym roku dokupili kolejny teren ze starymi krzewami. W związku tym surowiec do produkcji pierwszych win skupowany jest od zaprzyjaźnionych winogrodników. Obecnie w sprzedaży znajduje się 6 etykiet, które powstały z następujących odmian: cabernet franc, kékfrankos oraz pinot noir, choć wyprodukowano także pét-nata z syrah. To ostatnie wino miałem szczęście próbować jesienią.

Pyszny kékfrankos z garażowej winiarni. (fot. własna)

Hoop Wines Violet 2018 – to czysty, 100% kékfrankos z krzewów o bardzo niskiej wydajności, obniżonej jeszcze stratami spowodowanymi gradem. Wino dojrzewało przez 8 miesięcy w nowej, francuskiej beczce. Posiada ciemnopurpurowy kolor z granatowymi refleksami. Pachnie wiśnią, śliwkami, jeżynami, fiołkami, pieprzem, przyprawami korzennymi, skórą i wanilią. W ustach dobrze zbudowane, kompletnie wytrawne, o pięknej kwasowości, wysokim alkoholu oraz sporej, acz dojrzałej taninie. Znajdziemy w nim nuty wiśni, jeżyny, śliwki, ściółki leśnej, skóry, pieprzu, wanili oraz goździków. Finisz średnio-długi, z dominantą ciemnych owoców. Złożone, piękne wino, które z pewnością rozwinie się z czasem, choć już sprawia dużo przyjemności. Ocena: ***/**** (89/100 pkt). Cena: 6500 HUF (81,50 PLN) Skoro zatem debiut tak się udał, to jak wypadną kolejne roczniki? Czekam z niecierpliwością.

Źródło wina: zakup własny w sklepie Borfalu Bortéka.