Frankonia, kraina silvanera – przystanek trzeci – DiVino Nordheim Thüngersheim

Kooperatywy winiarskie, czyli spółdzielnie winogrodników założone celem efektywniejszego gospodarowania zasobami i wspólnej produkcji wina są w Niemczech konceptem znanym od ponad półtora stulecia. Ich prawdziwy rozkwit nastąpił jednak znacznie później, w czasach po I i II Wojnie Światowej, gdy ceny gron były tak niskie, że wykluczało to jakąkolwiek samodzielną działalność. Niosły one za sobą szereg korzyści – obniżenie kosztów, gwarancję odbioru surowca, długotrwałą współpracę i integracje lokalnych społeczności, natomiast znacznie mniejszą uwagę poświęcano jakości – najważniejszym kryterium była ilość owocu i zawartość cukru w gronach. System ten motywował winogrodników do uzyskania jak największych plonów, często kosztem smaku gotowego wina.

Nowoczesna siedziba winiarni. (fot. Olaf Kuziemka)

We Frankonii, jak i w pozostałych regionach Niemiec spółdzielcze tradycje są ciągle żywe. Jedną z nich – założoną w 1951 roku (z połączenia dwóch) stanowi DiVino Nordheim Thüngersheim, drugi pod względem wielkości upraw producent w całej apelacji, którą miałem przyjemność odwiedzić. Już pierwszy rzut oka na główną siedzibę winiarni pozwala stwierdzić, że mamy do czynienia z niezwykle ambitnym przedsiębiorstwem. Dziś produkuje się tu 4 miliony butelek wina z 360 ha upraw, na których gospodaruje 280 rodzin. Przez pewien czas winiarnia posiadała także własną restaurację, jednakże w czasie pandemii koronawirusa zmuszona była ją sprzedać. Winnice porasta kilkanaście odmian, natomiast największą uwagę poświęca się oczywiście silvanerowi. Kooperatywa – jako pierwsza w Niemczech – wprowadziła inny system oceny winogrodników, który nie jest zależny od ilości gron, a stosowania się do wytycznych odnośnie uprawy. Dzięki temu znacząco podniosła się jakość surowca. Powstające tu wina dostępne są zarówno na półkach supermarketów, małych winotek, jak również restauracjach i barach.

Winnice ponad miasteczkiem Nordheim. (fot. Olaf Kuziemka)

Degustację w winiarni zaczęliśmy od DiVino Primo Brut Nature 2017 – musiaka dojrzewającego przez 48 miesięcy na osadzie, a powstającego metodą tradycyjną. Jest to kupaż pinot noir, chardonnay oraz pinot meunier. Cechuje go jasnozłota barwa i drobne bąbelki, aromaty drożdży, cytryny, zielonego jabłka, brioszki. W ustach wytrawne, średnio zbudowane, o ostrej jak brzytwa kwasowości, nutach cytrusów, zielonego jabłka, drożdży, mokrej skały. Finisz średniodługi. Ocena: ***/**** (89/100 pkt). Wino jeszcze nie jest dostępne w sprzedaży.

Tradycyjny, arcysmaczny musiak. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Juventa Bacchus Feinherb 2021 to przykład wina skrojonego pod gust przeciętnego niemieckiego konsumenta. Posiada bladozłotą barwę. W nosie znajdziemy aromaty trawy, zielonej papryki, cytryny i limonki. W ustach półwytrawne, lekko zbudowane, z średnią kwasowością, wyraźnie zaznaczonym cukrem resztkowym oraz nutami trawy, papryki, cytryny, limonki i zielonego jabłka. Finisz krótki. Ocena: ** (82/100 pkt). Cena: 5,80 EUR (26,50 PLN).

Lekki, świeży, delikatny silvaner. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Franconia Silvaner Trocken 2021 jest winem z średniej półki producenta. Fermentowało i dojrzewało w kontrolowanych warunkach w zbiornikach ze stali nierdzewnej. Barwa bladozielona. W nosie swą obecność zaznaczają aromaty gruszki, trawy, polnych ziół, jabłek. W ustach wytrawne, lekko zbudowane, z średnią kwasowością, delikatną słodyczą, a także nutami trawy, polnych ziół, zielonych jabłek, gruszek, trawy. Nieco wodniste. Finisz średni. Ocena: **/*** (84/100 pkt). Cena: 7,80 EUR (35,50 PLN).

Solidny silvaner z starych krzewów. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Charakter F. Thüngersheimer Johannisberg Silvaner Alte Reben Trocken 2020 to jednoparcelowa selekcja producenta. Grona zostały poddane zimnej maceracji, po czym po tłoczeniu moszcz fermentował i dojrzewał w stalowych zbiornikach. Pachnie ono trawą, polnymi ziołami, zieloną gruszką, cytryną, pigwą i mokrą skałą. W ustach wytrawne, średnio zbudowane, z średnio wysoką kwasowością, przyzwoitym ekstraktem, oraz nutami trawy, gruszki, cytryny, kredy, polnych ziół, zielonych jabłek oraz białego pieprzu. Finisz długi. Ocena: *** (88/100 pkt). Cena: 14 EUR (64 PLN).

Udana interpretacja pinot blanc. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Terroir Thüngersheimer Johannisberg Weisser Burgunder 2019 jest dość udanym przedstawicielem tej odmiany. Podobnie jak w przypadku poprzedników, fermentowało i dojrzewało w stali. Cechuje je bladozłota barwa. Nos kusi aromatami żółtych jabłek, brzoskwiń, migdałów, cytrusów, bananów oraz mokrej skały. W ustach wytrawne, średnio zbudowane, z średnio wysoką kwasowością, słoną mineralnością, nutami gruszki, żółtego jabłka, brzoskwini, cytryny. Finisz średnio długi. Ocena: *** (87/100 pkt). Cena: 10,90 EUR (50 PLN).

Granit i silvaner – świetne połączenie. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Charakter F. Terrasse & Granit Retzbacher Benediktusberg Silvaner Spätlese Trocken 2019 to jeden z ciekawszych eksperymentów producenta. Owoce pochodzą z bardzo stromego siedliska, a po wytłoczeniu moszcz trafia do granitowego zbiornika, w którym fermentuje i dojrzewa przez 9 miesięcy. Granit przepuszcza pewną ilość tlenu, pozwalając na mikrooksydację wina. Mieni się jasnozłotą barwą. W nosie dominują aromaty mokrej skały, kredy, dymu, wanili, polnych ziół, migdałów. Usta wytrawne, średnio zbudowane, z średnią kwasowością, słoną mineralnością, nutami gruszki, trawy, polnych ziół, migdałów oraz kredy. Finisz średnio długi. Ocena: *** (88/100 pkt). Cena: 18 EUR (82,50 PLN).

Świetne, beczkowe chardonnay. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Grosses Gewächs Chardonnay Trocken 2018 to kupaż win z najlepszych parceli producenta, fermentujący i dojrzewający przez 13 miesięcy w beczkach typu barrique (225 l), z czego 60% stanowią nowe, a 40% używane. Posiada jasnozłotą barwę. Pachnie wanilią, brzoskwinią, żółtym jabłkiem, dymem, karmelem, przyprawami korzennymi. W ustach wytrawne, dość dobrze zbudowane, z średnio wysoką kwasowością, kremową teksturą, słoną nutą mineralną, soczystą owocowością spod znaku brzoskwini, gruszki, cytryny, wspartą karmelem, wanilią i toffee. Finisz długi. Ocena: ***/**** (90/100 pkt). Cena: 17,50 EUR (80 PLN).

Czerwony, niesztampowy kupaż. (fot. Olaf Kuziemka)

DiVino Primo Cuvée Rot 2016 powstało z odmian pinot noir, domina oraz cabernet dorsa. Dojrzewało przez 36 miesięcy w beczkach typu barrique. Cechuje je średniogłęboka, rubinowa barwa. W nosie wyczuwalne są aromaty jeżyny, żurawiny, maliny, wanili, skóry, dymu oraz mokrej ziemi. W ustach wytrawne, dość dobrze zbudowane, z średnio wysoką kwasowością, dojrzałą, miękką taniną, soczystą owocowością spod znaku jeżyn, malin, żurawiny, ze szczyptą wanili, nut ziemistych i czarnego pieprzu. Finisz długi. Ocena: ***/**** (89/100 pkt). Cena: 48 EUR (220,50 PLN).

Chardonnay z ciepłego rocznika. (fot. własna)

Ciekawym eksperymentem było spróbowanie dojrzałych win z archiwum producenta. DiVino Chardonnay Trocken 2013 powstało w ciepłym roczniku, co da się też wyczuć po jego ekstraktywności. Według mnie jest już po szczycie, ale wciąż trzyma się całkiem dobrze. Ma złotą barwę. Noc zdominowany jest przez aromaty miodu, brzkoskwini, moreli, karmelu oraz mokrej skały. W ustach wytrawne, średnio zbudowane, z średnią kwasowością, kremową teksturą, z nutami miodu, brzoskwini, moreli, karmelu i toffee. Finisz średni. Ocena: *** (86/100 pkt). Wino nie dostępne w sprzedaży.

Świetny, dojrzały pinot blanc. (fot. Olaf Kuziemka)

Lepsze wrażenie sprawiło DiVino Grauer Burgunder Trocken 2013. Posiada złotą barwę. Pachnie ananasem, miodem, cytrusami, brzoskwinią oraz mokrą skałą. W ustach wytrawne, dość dobrze zbudowane, z średnio wysoką kwasowością, kremową teksturą, nutami moreli, brzoskwini, miodu, karmelu, wanili oraz słonym posmakiem. Finisz długi. Ocena: ***/**** (90/100 pkt). Wino nie dostępne w sprzedaży.

Technologia w służbie wina. (fot. Olaf Kuziemka)

Jako ostatnie do kieliszków trafiło DiVino Primo Cuvée Weiss 2018 – kupaż pinot blanc (70%), chardonnay (20%) oraz rieslinga (10%). Moszcze fermentowały oddzielnie w nowych i używanych dębowych beczkach (o pojemności 300 i 500 litrów), zaś po skupażowaniu trafiły do 300-litrowych beczek na okres 23 miesięcy. Wino cechuje się jasnozłotą barwą. W nosie znajdziemy aromaty wanili, brzoskwini, moreli, dymu, kredy. W ustach wytrawne, dobrze zbudowane, ze średnią kwasowością, kremową teksturą, nutami moreli, brzoskwini, gruszki, wanili, oraz słonym posmakiem. Finisz długi. Ocena: ***/**** (90/100 pkt). Cena: 48 EUR (220,50 PLN).

Tradycja ciągle żywa. (fot. Olaf Kuziemka)

Winiarnia DiVino Nordheim Thüngersheim udowadnia, że kooperatywy winiarskie niekoniecznie muszą kojarzyć się z tanimi winami kiepskiej jakości, które spotkamy na półkach większości supermarketów. Zmiana mentalności winogrodników i większa uwaga poświęcona uprawie winorośli sprawia, że winiarze mogą pracować z lepszym surowcem – co w konsekwencji przekłada się na smak wina. Dzięki temu winiarnia może konkurować jakością i ceną, co istotne w czasach rosnących kosztów. Szeroka oferta win powoduje, że każdy winomaniak znajdzie tam coś dla siebie. Producent poszukuje importera w Polsce.

Do Frankonii podróżowałem wraz z blogerami Winiacz, Winne Okolice, Wino w Obiektywie na zaproszenie Niemieckiego Instytutu Wina.

Millésimes Alsace Digitasting – wirtualne spotkanie z śmietanką alzackich win, część druga

Dziś kolejna porcja recenzji win z wirtualnej degustacji, która odbyła się na początku czerwca, tym razem biorę pod lupę wina od dwóch kolejnych producentów: Cave de Turckheim oraz Domaine Charles Frey. Pierwsza z nich to kooperatywa 240 lokalnych winogrodników ze wsi Turckheim, gospodarujących na około 400 hektarach, w tym w 3 grand cru: Brand, Hengst oraz Sommerberg. Spółdzielnia, założona w 1955 roku produkuje dziś około 8 milionów butelek wina, z czego 1,6 miliona stanowią wina musujące (Crémant d’Alsace). Plasuje ją to na 4 miejscu spośród największych winiarni regionu.

Siedziba kooperatywy. (mat. organizatora)

Cave de Turckheim Alsace Grand Cru Brand Riesling 2017 to świetnie, precyzyjnie skrojone wino z wybitnym śladem terroir. Posiada jasnozłotą barwę, pachnie cytryną, grapefruitem, mokrą skałą, naftą, dymem i jabłkiem. W ustach średnio zbudowane, wytrawne, o wysokiej kwasowości, wyraźnie zaznaczonym cukrze resztkowym, średnim alkoholu, o nutach cytryny, limonki, grapefruita, a także brzoskwini, zielonego jabłka, trawy oraz słonością. Finisz długi. Wino niezwykle złożone, ekstraktywne, o świetnej równowadze. Ocena: **** (93/100 pkt).

Wybitny riesling z świetnej parceli. (mat. organizatora)

Drugie z win – Cave de Turckheim Alsace Grand Cru Sommerberg Riesling 2017 ma w sobie nieco mniej uroku, ale też jest to produkt wysokiej jakości. Charakteryzuje je jasnozłota barwa, aromaty krzemienia, miodu, cytrusów, nafty oraz brzoskwini. W ustach średnio zbudowane, wytrawne, z wysoką kwasowością, delikatną słodyczą (9,3 g/l cukru resztkowego) oraz średnim alkoholem. Znajdziemy tu nuty brzoskwini, żółtych i zielonych jabłek, miodu, a także słoność. Finisz średnio długi. Jest to wino o poważnej strukturze, ładnej równowadze, mogłoby mieć nieco więcej głębi smaku. Ocena: **** (90/100 pkt).

Kolejna perełka klasy grand cru. (mat. organizatora)

Kolejna próbka – Cave de Turckeim Alsace Pinot Noir Rouge T 2017 potwierdza, że ta odmiana ma się w regionie naprawdę dobrze i daje coraz to lepsze wina. W tym przypadku mamy selekcję gron z najlepszych parceli (klasy grand cru) dojrzewającą w dębowych beczkach. Cechuje ją średnio głęboka, rubinowa barwa, aromaty kompotu truskawkowego, wiśni, malin, a także skóry i mokrej ziemi. W ustach lekko zbudowane, wytrawne, o sporej kwasowości, z delikatną taniną i średnim alkoholem. Dominują tu nuty soczystych truskawek, malin, wiśni, jest też jeżyna, jak również skóra, mokra ziemia, dym. Finisz średnio długi. Solidny, ładnie skomponowany, niezwykle pijalny pinot noir. Ocena: **** (90/100 pkt).

Smakowity, soczysty pinot noir. (mat. organizatora)

Następna winiarnia – Domaine Charles Frey to rodzinne przedsiębiorstwo z Dambach-la-Ville, którego początki sięgają roku 1958. Pierwsze wina powstały tu w 1963 roku. Początkowo rodzina gospodarowała na 0,75 ha, zaś dzięki stopniowemu zwiększaniu upraw areał winnic osiągnął 20 ha. Od 1996 roku produkcja wina jest prowadzona w sposób organiczny oraz biodynamiczny. Winnice znajdują się w 5 parcelach, z czego jedna – Frankstein – jest sklasyfikowana jako grand cru.

Rodzina Freyów. (mat. organizatora)

Charles Frey Alsace Riesling Granite 2019 to podstawowy kupaż rieslinga z parceli o granitowym podłożu. Posiada jasnozłotą barwę z miedzianym połyskiem. Pachnie żółtymi jabłkami, renetą, gruszkami oraz lekką nutą pieprzną. W ustach średnio zbudowane, wytrawne, o potężnej kwasowości i średnim alkoholu. Znajdziemy w nim nuty żółtych i białych jabłek, gruszek, pigwy. Finisz długi. Nie jest szczególnie złożone i głębokie, ale świetnie zrównoważone. Przywodzi na myśl jesień. Ocena: **** (90/100 pkt).

Wino o smaku jesieni. (mat. organizatora)

Charles Frey Alsace Alsace Grand Cru Frankstein Riesling 2018 pokazuje klasę czołowych alzackich parceli. Charakteryzuje się jasnozłotą barwą. W nosie znajdziemy aromaty nafty, mokrej skały, białego pieprzu, żółtych jabłek oraz wanilii. W ustach solidnie zbudowane, wytrawne, z wysoką kwasowością i średnim alkoholem. Posiada nuty żółtego jabłka, gruszki, cytrusów, przypraw korzennych, wanili oraz herbaty, a także słoną nutę mineralną. Finisz średnio długi. Wielowarstwowy, złożony, świetny riesling. Ocena: **** (92/100 pkt).

Alzackie terroir w szczycie formy. (mat. organizatora)

Ostatnie wino, które zrobiło na mnie spore frażenie to Charles Frey Alsace Pinot Noir F 2017. Jest to klasyczna czerwień, dojrzewająca przez rok na osadzie w 600-litrowych beczkach. Cechuje je jasnoczerwona barwa, aromaty truskawek, malin, wiśni, grzybów, mokrej ziemi, a także fiołków i wanilii. W ustach lekko zbudowane, wytrawne, o średnio wysokiej kwasowości i łagodnej taninie. Sporo tu nut truskawek, wiśni, malin, a także grzybów, ziemi, goździków oraz wanili. Finisz średniodługi. Kolejna udana alzacka czerwień. Ocena: **** (90/100 pkt).

Klasyczny, elegancki pinot noir. (mat. organizatora)

Jak widać – Alzacja kryje niezwykłe bogactwo rodzajów i stylów win, i choć biele są jej najmocniejszą stroną, to znajdziemy tu przepyszne czerwienie z pinot noir, które bez problemu mogą rywalizować z burgundami, a kosztują ułamek ich cen.

Źródło win: przesłane do degustacji przez organizatora targów.