Vinart Grand Tasting 2026 – wspaniała dziesiątka chorwackiego winiarstwa

Od pierwszych wczasów w Chorwacji tamtejsze winiarstwo znajduje się w szerokiej strefie moich zainteresowań, tak do tej pory nie miałem większej okazji, przy przyjrzeć się mu w całej jego rozpiętości. Ten niewielki, liczący niespełna 4 miliony mieszkańców kraj posiada niezwykle zróżnicowaną scenę winiarską, z ponad 120 lokalnymi odmianami, około 20 tysiącami hektarów nasadzeń i czterema dużymi regionami, dzielącymi się na mniejsze apelacje.

Vinart – najlepsza impreza winiarska Chorwacji (fot. własna)

Najważniejszą, dominującą odmianą kraju jest graševina (znana również jako welschriesling, olaszrizling czy też ryzlink vlašský), zajmująca niespełna ¼ całości upraw kraju. Stanowi główny szczep Sławonii, i powstają z niej zarówno lekkie, świeże, proste biele, jak i poważne, dojrzewające w beczce jednoparcelowe perełki. Inne ważniejsze odmiany to malvazija istarska (8% powierzchni nasadzeń – dominuje w Istrii), plavac mali (8% nasadzeń – głównie w Dalmacji).

Publika dopisała. (fot. własna)

Przez lata śledziłem relacje z Vinart Grand Tasting w Zagrzebiu, i w tym roku postanowiłem w końcu wybrać się, i sprawdzić, co w chorwackiej trawie piszczy. Impreza organizowana jest rokrocznie od 2015 roku przez ekipę Sašę Špiraneca, dziennikarza i autora przewodników o chorwackim winie. Wielkim plusem degustacji jest siedziba – galeria i centrum wystawiennicze Lauba, zapewniające sporą przestrzeń dla ponad stu wystawców.

Saša Špiranec – główny organizator imprezy. (fot. własna)

Głównej imprezie towarzyszą jeszcze trzy inne – Petit Tasting, warsztaty winiarskie oraz Silent Tasting, przeznaczony głównie dla branży winiarskiej. Niestety, ze względu na ograniczenia czasowe wziąłem udział tylko w jednym dniu degustacji – w sobotę, ale za to w ciągu kilku godzin zdegustowałem ponad sto win. Z tego też względu skupiłem się na winach z Istrii, Dalmacji i centralnej Chorwacji, pomijając dość dobrze znaną mi Slawonię. Poniżej przeczytacie opis i ocenę 10 najciekawszych win degustacji.

Świetny teran z Istrii. (fot. własna)

Benvenuti Livio Teran 2021 pochodzi z gron krzewów uprawianych w okolicach Motovunu na Istrii. Wino fermentowało spontanicznie przez 20 do 30 dni w zbiornikach ze stali nierdzewnej, po czym trafiło w 90% do duzej, 2500-litrowej beczki, zaś reszta dojrzewała w 500 i 225-litrowych beczkach przez 2 lata. Cechuje je ciemnorubinowa barwa. Pachnie wiśnią, skórą, przyprawami korzennymi, wanilią, czekoladą i śliwką. W ustach wytrawne, potężnie zbudowane, z sporą taniną i wysoką kwasowością. Znajdziemy tu nuty wiśni, suszonej śliwki, skóry, gorzkiej czekolady, ziemi oraz przypraw korzennych. Finisz jest długi. Ocena: **** (92/100 pkt).

Dojrzały grk z Korčuli. (fot. własna)

Bire Grk Defora 2022 to biel z autochtonicznej, niezwykle rzadkiej odmiany rosnącej niemalże wyłącznie na wyspie Korčula. Fermentowało w kontrolowanej temperaturze i dojrzewało w zbiornikach ze stali nierdzewnej. Posiada jasnozłotą barwę, nos kusi aromatami gruszki, melona, pigwy, limonki. W ustach wytrawne, dobrze zbudowane, z średnią kwasowością, kremową teksturą, słoną mineralnością, nutami zielonej gruszki, melona, mango, wosku i limonki. Finisz długi. Ocena: **** (92/100 pkt).

Ziołowo-owocowa malvazija. (fot. własna)

Cattunar Collina Malvazija Istarska 2019 to jedno z tych win, które wypada wyróżnić za unikatowy smak i głębię. Fermentowało spontanicznie z 15-dniową maceracją na skórkach, po czym dojrzewało przez 2 lata w dużej, 2500-litrowej beczce. Charakteryzuje je średniogłeboka, złota barwa. Pachnie orzeszkami pinii, szałwią, miętą, miodem, migdałami, gruszką oraz melonem. Usta są wytrawne, dobrze zbudowane, z świetną kwasowością, wysokim alkoholem, kremową teksturą, oraz nutami szałwi, mięty, orzeszków pinii, gruszki, melona, wanilii oraz słoną mineralnością. Finisz niezwykle długi. Ocena: ****/***** (93/100 pkt).

Pyszny, klasyczny musiak z chardonnay. (fot. własna)

Degrassi Ferné Blanc De Blancs 2019, czyli musiak z chardonnay pochodzący z upraw z okolic miejscowości Buje. Wino bazowe fermentowało w kontrolowanej temperaturze i dojrzewało w stali przez 5 miesięcy, po czym trafiło do butelek, gdzie nastąpiła kolejna fermentacja i dojrzewanie na osadzie przez okres około 2 lat. Cechuje się jasnozłotą barwą z trwałym musem. W nosie dominują nuty żółtego jabłka, cytrusów, skórki chleba i migdałów. Smak krystalicznie czysty, z świetną kwasowością, trwałym musem, nutami żółtych i zielonych jabłek, cytryny, dojrzałej brzoskwini, skórki chleba, migdałów oraz morskiej soli. Finisz długi. Ocena: **** (92/100 pkt).

Pomarańczowy kupaż z winiarni Dobravac. (fot. własna)

Dobravac Simfonija 2017 jest jednym z niewielu win, które miałem przyjemność już próbować i pomimo upływu lat wciąż smakuje tak, jak je zapamietałem. To kupaż malvaziji istarskiej (80%) oraz chardonnay, macerowany na skórkach przez 30 dni, dojrzewający przez 4 lata w beczce i kolejny rok w zbiorniku ze stali nierdzewnej. Posiada głęboką, złotą barwę. Pachnie prażoną kawą, skórką pomarańczy, woskiem, miodem, suszoną śliwką, suszoną morelą oraz gałką muszkatołową. W ustach jest wytrawne, potężnie zbudowane, z średnią kwasowością, oleistą teksturą, nutami suszonej śliwki, suszonej moreli, skórki pomarańczy, orzechów włoskich, migdałów, gałki muszkatołowej oraz umami. Finisz długi. Ocena: **** (92/100 pkt).

Kolejny, świetny teran. (fot. własna)

Kozlovac Santa Lucia Teran 2017 to jedna z najbardziej ikonicznych czerwonych win Istrii. Grona wykorzystane do produkcji pochodzą z krzewów rosnących w siedlisku Santa Lucia. Wino dojrzewało przez dwa lata w 225-litrowych beczkach. Charakteryzuje je ciemna, purpurowa barwa. Nos kusi aromatami wiśni, czarnej porzeczki, suszonych czerwonych kwiatów, wanilii. Usta są wytrawne, dobrze zbudowane, z wysoką kwasowością, gładką taniną, nutami dojrzałych wiśni, czarnej porzeczki, wanili, dymu i skóry. Finisz długi. Ocena: **** (92/100 pkt).

Wybitny, wspaniały pošip od mistrza odmiany. (fot. własna)

Krajančić Pošip 10*30 2017 jeszcze nie trafiło na rynek, a już mogę stwierdzić, że długo na nim nie będzie. Ten wyjątkowy, długodojrzewający (54 miesiące na osadzie w nowym dębie, następnie kolejne 24 miesiące w używanych beczkach) pošip zostanie wypuszczony z okazji 30-lecia winiarni, w 2027 roku. Cechuje je głęboka, złota barwa. Nos niezwykle intensywny, z aromatami pigwy, moreli, gruszki, wanilii, skórki mandarynki, i miodu. W ustach potężny, skoncentrowany, z oleistą teksturą, średniowysoką kwasowością, oraz nutami pigwy, gruszki, wanili, suszonych moreli, miodu, czarnej herbaty, słoną mineralnością, migdałową goryczką oraz szczyptą cytrusów. Finisz niemalże nieskończenie długi. Zdecydowanie (o kilka długości) najlepsze wino całej degustacji. Ocena: ***** (95/100 pkt).

Świetnie zbalansowana, soczysta słodycz. (fot. własna)

Krajančić Pošip Opera 2021 to kolejne, świetne wino producenta, którego całe portfolio zasługuje na osobny wpis, ale o tym będzie innym razem. W tym wypadku mamy słodycz, która powstała z dehydratowanych gron, fermentująca i dojrzewająca w zbiornikach ze stali szlachetnej. W efekcie otrzymujemy wino o głębokozłotej barwie. Pachnie morelami, pigwą, mirabelkami, miodem. W ustach dobrze zbudowane, niezwykle słodkie (183 g/l cukru), z wysoką kwasowością i kremową teksturą. Znajdziemy tu nuty moreli, pigwy, gruszki, kandyzowanych pomarańczy, miodu oraz żywicy piniowej. Finisz niezwykle długi. Ocena: ****/***** (93/100 pkt).

Solidny mus z furminta. (fot. własna)

Preiner Tena Brut 2022 jest drugim w moim zestawieniu winem musującym, powstającym metodą tradycyjną, w tym przypadku jednak wino wyprodukowano z popularnego w regionie Međimurje szczepu furmint. Posiada bladozłotą barwę, musowanie jest dość intensywne. W nosie klasycznie, typowo dla odmiany – zielone jabłka, gruszki, trochę mokrej skały i drożdży. Usta średnio zbudowane, z wysoką kwasowością, niskim alkoholem, gładkim musem, dominantą soczystych owoców spod znaku zielonych jabłek, gruszki, brzoskwini, cytryny, a także słoną mineralnością. Finisz jest średniodługi. Ocena: **** (91/00 pkt).

Dingač – wizytówka chorwackiego winiarstwa. (fot. własna)

Saints Hills Dingač Sv Lucia 2019 to świetny plavac mali pochodzący z legendarnego siedliska na półwyspie Pelješac. Wino dojrzewało przez 24 miesiące w nowych barrique z francuskiego dębu. Jak inne wina z tego siedliska, cechuje je ciemna, rubinowa barwa. Nos jest dość intensywny, pełen aromatów wiśni, suszonych śliwek, tytoniu, gorzkiej czekolady. W ustach jest wytrawne, potężnie zbudowane, z sporą taniną i średnią kwasowością, nutami ciemnych wiśni, suszonych śliwek, gorzkiej czekolady, dymu, wanilii i przypraw korzennych. Finisz długi. Ocena: **** (91/100 pkt).

Najlepszy producent imprezy – Vina Krajančić. (fot. własna)

Oczywiście, powyższe 10 opisów to zaledwie niewielki wycinek tego, co chorwackie winiarstwo ma nam do zaoferowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę świadome pominięcie Slawonii. Dlatego też, jeśli macie okazję, by spróbować tamtejszych win – czy to przy okazji krótkiej wizyty, jak i wakacyjnego wypoczynku – z czystym sercem je Wam polecam. Polecam również Zagrzeb i wizytę na festiwalu, który zrobił na mnie organizacją wielkie wrażenie – to chyba najlepsza pod względem organizacji impreza w Środkowej Europie, w której miałem przyjemność uczestniczyć. I z pewnością nie raz jeszcze tam wrócę.

W festiwalu brałem udział na zaproszenie organizatora, do Zagrzebia podróżowałem na koszt własny.

 

Vina Prodan Malvazija 2017 & Teran 2017 – budżetowa Istria na wakacje.

Lato zbliża się wielkimi krokami, wielu z Was już planuje wakacyjną wyprawę nad morze. Jednym z najpopularniejszych celów podróży jest Chorwacja, która gwarantuje słoneczną pogodę przez niemalże cały sezon, a cenowo spokojnie konkuruje wybrzeżem Bałtyku. Choć większość odwiedzających ten kraj wybiera Dalmację, warto wybrać się również na Istrię, malowniczą krainę pełną wiekowych miasteczek, gajów oliwnych i wzgórz porośniętych winną latoroślą. Tam znajdziemy jedne z najbardziej emocjonujących chorwackich odmian winorośli – malvaziję istarską oraz terana, mocno zakorzenione w tutejszej tradycji i idealnie pasujące do lokalnej kuchni. Jakiś czas temu pisałem o innym, butikowym producencie z regionu, dziś będzie kilka słów o nieco mniej znanej, aczkolwiek wartej odwiedzenia winiarni z miejscowości Višnjan – Vina Prodan. Jest to rodzinne przedsiębiorstwo, obecnie zarządzane przez trzecie pokolenie rodziny Prodan. Powstają tu zarówno wina stołowe, jak i jakościowe, a ofertę uzupełniają rakije oraz likiery. Rodzina posiada także sklep w centrum Puli, gdzie można spotkać szeroką gamę ich produktów.

Budżetowa malvazija. (fot. własna)

 

Jako pierwsze spróbowałem Vina Prodan Malvazija 2017. Posiada jasnozłotą barwę, w nosie wyczuwalne są aromaty kwiatów akacji, miodu, polnych ziół, w ustach zaś lekko zbudowane, ze średnią kwasowością, nutami akacji, cytrusów, eukaliptusa i polnych ziół, zwieńczone lekką goryczką. Czuć, że mamy tu do czynienia z dość prostą ekpresją odmiany, ale w swoim przedziale cenowym jest to bardzo dobry wybór, zwłaszcza, że dostępne jest w litrowej butelce. Ocena: **/***. Cena: 26 HRK (15 PLN). Drugie z degustowanych win – Vina Prodan Teraneo 2017 powstało z gron odmiany teran. Charakteryzuje je ciemnoczerwona barwa, w nosie wyczuwalne są aromaty owoców leśnych, borówek, czarnych porzeczek oraz skóry, w ustach zaś znajdziemy nuty jeżyn, czarnej porzeczki, ściółki leśnej, żelaza, wyraźne taniny, oraz średnią kwasowość. Średniozbudowane, pijalne czerwone wino, które idealnie nada się do dań z grilla jak i miejscowej szynki pršut. Ocena: **/***. Cena: 28 HRK (16 PLN). Oczywiście, nie ma co tu poszukiwać głębi, mowa przecież o absolutnie podstawowych etykietach, z dość niskiej półki cenowej. Z pewnością jednak wina te dobrze sprawdzą się z daniami miejscowej kuchni, spożyte podczas wakacji nad brzegiem Adriatyku.

Źródło wina: otrzymane w prezencie od znajomego. Dostępne na miejscu, lub w Zagrzebiu w sieci sklepów winiarskich Vrutak.

 

Dobravac Vina – istryjska radość życia

Upał doskwiera niemiłosiernie, z lekka tylko ulegając delikatnej, słonej w zapachu morskiej bryzie. Jednak mimo temperatury przekraczającej 30 oC, na ganku Villi Dobravac jest przyjemnie, między innymi dzięki cieniu i pojawiających się raz po raz butelkach z winem. Dookoła widać drzewa oliwne, czekające na zbiory narzędzia winiarskie, a także niewielki sklepik, w którym można zakupić warzywa i owoce pochodzące z tutejszych sadów. Panuje cisza, morze znajduje się w wystarczającej odległości, by nie zakłócać spokoju rzeszą turystów. Jest się czym zachwycić.

Przepiękne portowe miasto Rovinj. (fot. własna)

 

Rodzina Dobravaców zajmuje się agroturystyką od 1960 roku. W przyjemnej, oddalonej o 15 minut piechotą od centrum miasta willi mieści się kilka pokojów gościnnych, zaś nieco dalej – poza miastem znajdują się winnice, sady oraz gaj oliwny. Od 1994 roku za produkcję tutejszych wyrobów odpowiada Damir Dobravac. Wiele lat doświadczeń oraz inwestycji przyniosło efekt w 2008 roku, kiedy zabutelkowano pierwsze wina oraz oliwy.

Villa Dobravac – to tu powstają świetne istryjskie wina. (fot. własna)

 

Obecnie rodzina Dobravaców gospodaruje na 15 ha leżących w okolicach miasta Rovinj, z czego połowa stanowią winnice, mniejszą część gaj oliwny, sady i uprawy warzyw. Tutejsze winna latorośl rośnie na czerwonych glebach (terra rossa), powstałych na podłożu krasowym. Dzięki temu powstające tu wina charakteryzuje wyraźna, słona nuta mineralna. Uprawia się głównie lokalne szczepy: malvazije istarską, muškat žuti, teran a także światowe odmiany: chardonnay, cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc. Obecnie powstaje z nich 7 różnych win – 2 białe wytrawne, 3 czerwone wytrawne, 1 pomarańczowe oraz jedno białe słodkie. Ja zaś miałem przyjemność spróbować większość z nich, a zaprezentowała mi je jedna z najzdolniejszych chorwackich sommelierek – Karin Rupena Perdec, która odpowiada za tutejszy winebar.

Winebar – królestwo sommelier Karin Rupeny Perdec.(fot. własna)

 

Nazwy win pochodzą od form muzycznych, a wymyślił je przyjaciel Damira, muzyk Massimo Brajković. Pierwsze z nich Dobravac Suita 2017 to lekka, przyjemna malvazija istarska. Posiada jasnozłotą barwę, w nosie wyczuwalne są aromaty cytrusów, trawy, akacji, oraz jod. W ustach dominują nuty ziołowo-owocowe, trawa, cytrusy, akacja, mięta, wszystko spina solidna kwasowość, jest tu też słona mineralność oraz pikantność. Odświeżające, niczym morska bryza, a do tego w pryzwoitej cenie. Ocena: ***/****. Cena: 47,50 HRK (27,50 PLN).

Suita – lekka, przyjemna malvazija istarska. (fot. własna)

 

Dobravac Sonata 2017 to również malvazija, aczkolwiek powstała z gron zebranych kilka dni później, zaś  maceracja skórek trwała przez 36 godzin. Dzięki temu mamy tu więcej ciała, jasnozłotą barwę, a także wspaniałe aromaty melona, cytrusów, kwiatów i polnych ziół. W ustach więcej ciała, tu również dominują nuty melona, cytryny, grapefruita, winogron, to wszystko oparte o średnią kwasowość, dalej mamy lekką pikantność oraz nutę mięty. Ocena: ****. Cena: 52,50 HRK (30 PLN).

Nadmorska Sonata – niczym odświeżająca morska bryza. (fot. własna)

 

Trzecie spróbowane to Dobravac Simfonija 2011. Jest to kupaż malvaziji istarskiej (80%) i chardonnay (20%), macerowany przez 2 tygodnie na skórkach, po czym trafił do stalowych kadzi na kilka miesięcy, by spędzić kolejne 3 lata w beczce. W efekcie powstało obłędne wręcz wino pomarańczowe. Mamy tu głęboką, nieprzejrzystą (brak filtrowania!) bursztynową barwę, w nosie aromaty orzechów włoskich, miodów, moreli, tytoniu, suszonych śliwek. W ustach dominują nuty suszonych owoców, śliwki, miodu, orzechów, sherry, jest też solidna kwasowość, dobrze zintegrowana tanina, dalej pojawiają się nuty mandarynek i skórki pomarańczy. Wszystko świetnie skomponowane, gęste, oleiste – a jednocześnie świetnie pijalne. Na finiszu pojawiają się nuty suszonych daktyli i skórki pomarańczy. Ocena: ****/*****.  Cena: 162,50 HRK (93 PLN).

Pomarańczowa symfonia smaków. (fot. własna)

 

Kolejna butelka – to już nowsze wcielenie Simfoniji – tym razem z 2013 roku. Wino to jeszcze nie jest w sprzedaży – co więcej – nie jest nawet zabutelkowane, mamy tu do czynienia z próbą beczkową. W porównaniu do swego starszego brata – jest ono zdecydowanie mniej ułożone, surowe, ale z solidnym potencjałem. Barwa bursztynowa, w nosie dominują słodkie nuty miodu, moreli, suszonych owoców i przypraw korzennych. W ustach mamy natomiast symfonię suszu owocowego, śliwek, orzechów, gruszki i miodu, połączoną z świetną kwasowością i delikatną pikantnością. Tanina spora, ale jeszcze nie do końca ułożona. Ocena: ****.

Adriatycki bursztyn. (fot. własna)

 

Dobravac Fuga Teran 2015 to jedyne degustowane przeze mnie tego dnia wino czerwone. Powstało z gron lokalnej odmiany i dojrzewało w dębowych beczkach. Zachwyca ciemnopurpurową barwą, w nosie dominują aromaty wiśni, maliny, owoców leśnych, wanilia oraz fiołki. W ustach gładkie, jedwabiste, z wyraźną taniną, dobrą kwasowością, sporym ciałem oraz wyraźną owocowością: sporo u zwłaszcza  wiśni i malin. Na finiszu pojawia się delikatna pestkowa goryczka. Ocena: ***/****. Cena: 125 HRK (71,50 PLN).

Ostatni akord degustacji – słodki muskat Allegro. (fot. własna)

 

Ostatnia z butelek – Dobravac Allegro Muškat Žuti 2013 zawierała słodkie wino powstałe metodą passito. Posiada ono jasnobursztynową barwę, w nosie dominują nuty miodu, pigwy, moreli, winogron oraz muszkatu. W ustach wyraźnie wyczywalna kwiatowość, morele, sporo tu słodyczy, której niestety nie kompensuje dość niska kwasowość. Dalej pojawia się delikatna goryczka oraz nuta alkoholowa, nic dziwnego, skoro jest go tu aż 15%. Nie do końca harmonijne, choć wciąż przyjemne i poprawne wino. Ocena: ***. Cena: 125 HRK (71,50 PLN).

Tradycja nade wszystko. (fot. własna)

 

Win tych nie dostaniecie poza Chorwacją – co więcej – nie tak łatwo je dostać poza samą Istrią. Na pytanie dlaczego Karin odpowiedziała – Skoro wszystko sprzedajemy tutaj, to po co szukać rynków eksportowych? – I jest w tym trochę racji – chcesz poczuć bryzę znad Adriatyku – musisz wybrać się nad Adriatyk, chcesz spróbować istryjskiego wina – wybierz się na Istrię – tam smakuje najlepiej, zwłaszcza w akompanianmencie miejscowych potraw.Tu tradycja łączy się z nowoczesnością, a wina powstają wobec dawnych metod – w ten sposób na nowo odkrywając tożsamość tej ziemi. Dzięki takim ludziom jak Damir Dobrovac Istria powoli wraca na winiarską mapę świata, pokazując swój nieskażony, nadmorski, rześki charakter. Choć moja wizyta trwała dosłownie kilka godzin – obiecałem sobie, że powrócę na dłużej, by jeszcze lepiej poznać tutejsze wspaniałe wina.

W degustacji brałem udział na koszt własny (5 win + przystawki z lokalnych produktów w cenie 125 HRK/71.50 PLN).