New Mátra – nowa fala win z zapomnianego regionu winiarskiego

Ostatnimi czasy na łamach tego bloga sporo miejsca poświęcam Mátrze. Nic dziwnego – to region Węgier, który w nieodległej przeszłości przeszedł chyba największą transformację od upraw przemysłowych na wielką skalę, do jakościowej produkcji wina. Jego potencjał dostrzegli także Dániel Kézdy (pomysłodawca akcji Furmint Február i Aszú Day) oraz Ferenc Dancsecs (Furmint Fotó), rozpoczynając nowy projekt pod nazwą New Mátra. Jest to marka-parasol dla najlepszych, małych producentów z regionu, których wina będą sprzedawane w 6-butelkowych zestawach w atrakcyjnych cenach. Obecnie projekt skupia 13 winiarni, aczkolwiek niewykluczone, że w późniejszym okresie dołączą do niej nowe. Ja zaś miałem przyjemność spróbować niektórych win z oferty w jej debiucie – podczas degustacji zorganizowanej w siedzibie pomysłodawców – Kálvária Pince w Budakalász. Zaprezentowano 10 win, których opisy i oceny znajdziecie poniżej.

Silna reprezentacja regionu. (fot. własna)

Degustację zaczęliśmy nietypowo, bo od róży, choć stoi za tym dużo racji, gdyż Mátra jest dziś jednym z najlepszych źródeł węgierskich win różowych. Pierwsze z nich – Hoop Wines Pink Syrah Pét-Nat 2019 to prawdziwa bomba owocowa – mnóstwo tu aromatów grapefruita, pomelo, poziomek, w ustach również znajdziemy sporo soczystego owocu, wyraźną kwasowość, lekką nutę drożdżową i jedwabiste, aczkolwiek szybko znikające bąbelki. Niezwykle pijalny, odświeżający musiak. Ocena: *** (86/100 pkt). Następnie nadeszła pora na trzy spokojne wina. Benedek Kékfrankos Rosé 2019 to najbardziej klasyczne z nich – pachnie truskawkami, poziomkami, maliną i czerwoną porzeczką, w ustach lekkie, soczyste, z dominantą truskawkowo-poziomkową, przyzwoitą kwasowością i kremową teksturą. Komercyjne, ale smaczne. Ocena: **/*** (84/100 pkt).

Pyszny, różowy Pét-Nat . (fot. własna)

Zupełnie inny charakter pokazuje natomiast Kékhegy Pince Piroska Cabernet Sauvingon 2019. Klasyfikowane jako siller, czyli bardzo lekkie czerwone wino posiada bardzo delikatne aromaty owoców leśnych, żurawiny, maliny i czarnej porzeczki, w ustach dochodzi do nich lekka pikantność i bardzo dobra kwasowość. Niestety nie ma tu zbyt wiele głębi. Ocena: **/*** (84/100 pkt). Najciekawsze z trójki jest zdecydowanie H2 Pince Millenium Frankóm 2018 – znajdziemy tu klasyczne nuty owocowe: truskawki, poziomki, maliny, żurawiny, a także potężną (8,2 g/l) kwasowość, szczyptę balansującego go cukru (5 g/l), pieprzną pikantność i soczystość. Zdecydowanie dla fanów gatunku, choć mi takie ekstrema nie przesadzają. Ocena: *** (85/100 pkt).

Więcej takich bieli! (fot. własna)

Następnie nadeszła kolej na biele – i tu region ma naprawdę bardzo dużo do zaooferowania. Centurio Birtokbor 2019 jak na podstawowe wino producenta pokazuje wysoki poziom. W nosie znajdziemy aromaty brzoskwini, chryzantem, róży, polnych kwiatów i przypraw korzennych, zaś w ustach towarzyszy im nuta cytrusów, moreli, lekka ziołowość oraz wysoka kwasowość. Ujęło mnie swoją głębią. Ocena: *** (87/100 pkt). O Losonci Riesling 2018 pisałem w poprzednim wpisie, nie chcę więc się tu nad nim rozwodzić – dodam tylko, że ma bardzo ciekawą kwiatowo-owocową aromatykę z wyraźną nutką petrolu i mokrej skały. Ocena: ***/**** (88/100 pkt). Ostatnia z bieli: H2 Pince Furmint 2018 cechuje wyraźna słodycz (24 g/l cukru resztkowego), którą umiejętnie równoważy spora (7,2 g/) kwasowość. Sporo tu dojrzałych nut owocowych: brzoskwini, moreli, jabłek, a także miodu i polnych ziół. Ciekawe, choć niełatwe w odbiorze wino. Ocena: *** (85/100 pkt).

Naturalny kékfrankos. (fot. własna)

Ostatnią trójkę stanowiły czerwienie. Pierwszą z nich – Kerekes Syrah 2017 – już próbowałem kilka miesięcy temu. Pachnie ona jeżynami, dojrzałą wiśnią, czereśnią, czarną porzeczką, wanilią i pieprzem, w ustach dochodzi do tego pikantność, nuta skóry, czekolady i przyzwoita kwasowość. Solidny wybór. Ocena: *** (86 pkt/100). Itt és Most Pince Ideje Van Kékfrankos 2018 charakteryzują typowe dla odmiany nuty owocowe: wiśnia, czereśnia, malina, wsparte wanilią i nutą czekolady. W ustach soczyste, z dobrym owocem, wyraźną kwasowością, acz niespecjalnie długim finiszem. Dobrze zrobiony, choć dosyć jednowymiarowy kékfrankos. Ocena: *** (87/100 pkt). Degustację zwieńczył Karner Vitézföld Kékfrankos 2017. Jest to naturalne wino, które miało spore problemy z certyfikacją i gdy ją otrzymało – po jakimś czasie zarządzono wycofanie (sic!) go ze sprzedaży. Mamy tu nieco nut skórzanych, mięsnych, dalej pojawiają się suszone śliwki, wiśnia, dym i ziemistość. W ustach gęste, skoncentrowane, z potężną kwasowością, ładną owocowością spod znaku żurawiny, wiśni i czereśni oraz pestkową goryczką. Nie jest to mój  styl, ale doceniam pracę winiarza. Ocena: ***/**** (88/100 pkt).

Wszystkie twarze New Mátra. (fot. własna)

Degustacja pokazała, że Mátra to dziś olbrzymi, nie do końca jeszcze odkryty teren, który powoli budzi się z wielu dekad zapaści. Dzieje się tu dużo, dzięki sporym wysiłkom małych winogrodników i winiarzy, którzy mimo przeciwności losu budują na nowo charakter regionu. Potencjał ten dostrzegli twórcy projektu New Mátra i wsparli go swoją wiedzą z zakresu marketingu, by stworzyć coś, co wyróżni go spośród innych, bardziej znanych węgierskich apelacji winiarskich. Pakiety win można zamawiać pod poniższym linkiem, pomysłodawcy marki pracują także nad angielską wersją strony dla obcokrajowców. W Polsce część degustowanych przeze mnie win znajdziecie w warszawskim winebarze Wine & People.

Wina New Mátra próbowałem na zaproszenie pomysłodawców projektu.

Losonci Riesling 2018 – płynne złoto Mátry

W ostatnim miesiącu dwa razy miałem przyjemność zawitać w regionie winiarskim Mátry. Pierwszy wyjazd zwieńczyła niezapomniana degustacja u Levente Majora, tak tym razem głównym celem wyprawy były zbiory u Bálinta Losonciego w Gyöngyöspata. Ten utalentowany winiarz w 2014 roku przeszedł całkowicie na uprawę organiczną, dziś gospodaruje na 6,2 hektarach w 11 stanowiskiach położonych w granicach trzech wsi. Eksperymentuje z różnymi technikami, nierzadko stosując wielodniową macerację, użycie całych kiści, minimalne siarkowanie. Serdecznie spogląda w stronę win naturalnych, dodając, że być może pójdzie właśnie w tą stronę. Póki co jednak pracuje wytrwale nad tym co ma, inwestując pieniądze i energię w rozwój rodzinnego gospodarstwa. Ja zaś po skończonej pracy miałem przyjemność spróbować jednego z jego win.

Riesling z charakterem. (fot. własna)

Losonci Riesling 2018 to wyjątkowo ciekawa wariacja na temat tej odmiany. O ile do tej pory rieslingi Bálinta chyba najdobitniej w stylu przypominały mi wina niemieckie, tak tym razem idzie on w stylu lekkiej pomarańczy, co jest efektem 7-dniowej maceracji na skórkach. Ze względu na ekstremalnie ciepły rocznik grona ze stanowisk Gereg i Vármegetti zebrano jeszcze w pierwszej połowie września, by zachować umiarkowany poziom cukru i potencjalnego alkoholu. 80% wina dojrzewało przez 10 miesięcy w używanych dębowych beczkach, zaś reszta w stali. Posiada ono jasnozłotą, czystą barwę. W nosie znajdziemy aromaty chryzantem, grapefruita, brzoskwini, siana, mokrej skały i petrolu. W ustach dominantę smakową stanowi świeża, wysoka kwasowość, która doskonale łączy się z nutami cytryny, grapefruita, pomelo, suszonych śliwek, chryzantem, oraz słoną, skalną mineralnością. Finisz średniodługi, z nutą cytrusów i zielonego jabłka. Ocena: ***/**** (88/100 pkt). Cena: 105 PLN.  I choć nie jest to tania przyjemność, to wino jest warte każdej złotówki na niego wydanej.

Krzewy rieslinga w stanowisku Gereg. (fot. własna)

Żródło wina: degustowane u producenta. Wcześniejszy rocznik (2017 – również polecany) znajdziecie w ofercie importera Wine & People, aktualny powinien pojawić się w najbliższych miesiącach na półce.

Domaine des Croix Beaune Les Cents Vignes Premier Cru 2015 – cudowny pinot z burgundzkiego matecznika

Ostatnimi czasy dość często zapuszczam się w tereny winiarsko dla mnie mniej znane, próbując zaspokoić głód wiedzy, który rozbudziłem zapisując się na kurs WSET 3. I choć wyprawy te są czysto wirtualne, zarówno ze względu na panujący lockdown, jak i względy finansowe – to sprawia mi olbrzymią przyjemność odkrywanie klasycznych win Starego Kontynentu. Wielu pewnie powie – przecież to zgrana karta, drożyzna, jest wiele znacznie bardziej niepretensjonalnych miejsc – i będą mieli rację. Jednak winiarskiej przygody nie powinno się ograniczać do jednego miejsca, regionu, bo świat jest tak bogaty i piękny, że warto spróbować tego, co inni chwalą od dziesięcioleci. W końcu życie jest zbyt krótkie, by pić złe wino. Dlatego też korzystając z covidowych wyprzedaży, sięgnąłem po butelkę pinot noir z burgundskiej winiarni Domaine des Croix. Jest to niezbyt duże (7,75 ha) gospodarstwo z siedzibą w Beaune, do którego przynależą winnice w kilku parcelach we wsiach Savigny-les-Beaune oraz Aloxe-Corton, w tym kilka premier cru oraz grand cru Corton oraz Corton Charlemagne. Stosunkowo młoda, bo założona w 2005 roku winiarnia powstała na bazie dawnej Domaine Duchet, która została zakupiona przez grupę amerykańskich inwestorów pod przewodnictwem młodego francuskiego enologa – Davida Croixa. To on odpowiada za produkcję win. Uprawy prowadzone są w sposób ekologiczny (bez certyfikatu), zaś proces winifikacji odbywa się z minimalną ingerencją winiarza. Wina dojrzewają młodych oraz używanych beczkach.

Klasyczny burgund w pełnej krasie. (fot. własna)

Domaine des Croix Beaune Les Cents Vignes Premier Cru 2015 ma wszystko, czego oczekiwalibyśmy od solidnej burgundzkiej czerwieni, zwłaszcza ze stanowiska klasy premier cru. Barwa rubinowa, średniogłęboka, czysta. W nosie znajdziemy bogatą paletę aromatów owocowych: wiśni, czereśni, maliny, żurawiny, wspartych beczką (gałka muszkatołowa, tost, dym) oraz śladami dojrzewania: skóry i ziemistości. Usta bogate, z solidną, choć jak na pinotowe standardy nieprzesadną kwasowością, ładnie wtopionym alkoholem, gładką, elegancką taniną oraz nutami wiśni, czereśni, malin, czerwonej porzeczki, żurawiny, a także ściółki leśnej, mokrej ziemi, igliwa, wanilii oraz przypraw korzennych. Finisz średniodługi, z dominacją czerwonych owoców. Jeszcze dość młode, ale pokazujące wysoką jakość i spory potencjał dojrzewania. Ocena: **** (90/100 pkt). Cena: 10390 HUF (129,50 PLN). Szkoda, że takie wina trafiają na rynek wcześnie, często wręcz za wcześnie – niestety, ekonomii się nie oszuka. Wielu kupuje je jako inwestycje, być może wypatrzając prawdziwy sens istoty wina. Cóż – w ostatecznym rozrachunku to produkt, jak każdy inny. A Burgundia – jak nigdy dotąd, jest w cenie.

Źródło wina: zakup własny w węgierskiej sieci winotek Bortársaság